Vindbaar in AI-zoekmachines: wat onderzoek naar miljoenen AI-antwoorden laat zien

Veel merken sturen hun zichtbaarheid in ChatGPT, Gemini en Google AI Mode op gevoel: meer positieve reviews, meer lijstjes, meer citaties. Onderzoek naar miljoenen AI-antwoorden laat zien dat juist die aannames vaak niet kloppen. Wij zetten de uitkomsten op een rij en vertalen ze naar keuzes die jij nu kunt maken.

Het onderzoek in het kort

De basis van dit artikel is een analyse van Nikki Lam (NP Digital) voor Search Engine Land. Zij bekeek 9 miljoen AI-antwoorden op negen platforms: ChatGPT, Google AI Overviews, Google AI Mode, Gemini, Perplexity, Copilot, Grok, Claude en Meta AI. De dataset bestaat uit ruim 400 enterprise-merken en hun concurrenten, gevolgd via de tool Writesonic.

Wij hebben die uitkomsten naast onderzoek van onder meer Semrush, Ahrefs, Peec AI, Wix Studio en Yext gelegd. Het gaat vooral om grote, Amerikaanse merken. De richting is bruikbaar voor Nederlandse bedrijven, maar de exacte percentages kunnen per markt en branche anders uitvallen.

De belangrijkste uitkomsten:

• Positief sentiment zorgt niet voor meer AI-citaties.
• 64% van de citaties komt van gewone, grondige pagina's, niet van lijstjes of vergelijkingen.
• Een groot deel van de AI-antwoorden die jouw pagina citeren, noemt je merknaam niet.
• Bij koopgerichte vragen gaat 82% van de citaties naar externe bronnen.
• Reddit wordt het vaakst geciteerd, maar YouTube levert meer zichtbaarheid op en is stabieler.
• Schommelingen in zichtbaarheid hangen meer af van het merk dan van het platform.

1. Positief sentiment levert geen extra AI-citaties op

De logische gedachte is dat AI-modellen leren van wat er over je merk geschreven wordt, dus dat meer positieve teksten meer citaties opleveren. De data laat iets anders zien. Op vijf van de grootste platforms (ChatGPT, AI Mode, Gemini, Copilot en Grok) hangt sentiment juist negatief samen met hoe vaak een merk geciteerd wordt. Merken met relatief veel negatief sentiment werden zelfs iets vaker geciteerd.

De verklaring: AI-modellen kijken naar hoe vaak en hoe uitgebreid er over een merk gesproken wordt. Een merk dat ter discussie staat, laat een groter spoor achter op het web. Een merk waar iedereen tevreden over is maar waar niemand over schrijft, blijft klein in de data. Dat sluit aan bij onderzoek van Princeton en Berkeley: hoe vaker een onderwerp in de trainingsdata voorkomt, hoe beter een model er feiten over kan ophalen.

Wat jij hiermee doet: behandel reputatiemanagement en GEO (Generative Engine Optimization) als twee aparte sporen. Sentiment blijft belangrijk voor vertrouwen en conversie, maar verwacht niet dat een investering in reviews direct meer AI-citaties oplevert. Voor zichtbaarheid telt vooral hoe vaak en hoe inhoudelijk er over je merk geschreven wordt.

2. Gewone, grondige pagina's krijgen de meeste citaties

Veel SEO-teams bouwden hun contentkalender de afgelopen tijd rond formats waarvan ze dachten dat AI ze graag citeert: top 10-lijstjes, how-to's en vergelijkingen. Volgens de data van NP Digital komen de citaties daar niet vandaan. 64% komt van gewone pagina's, zoals een productpagina, een uitgebreide uitleg of een dienstpagina. Geen speciaal format, wel grondige en goed geschreven content.

Dat is logisch als je weet hoe AI-zoekmachines werken. Een model zoekt de passage die een vraag het beste beantwoordt. Een productpagina met concrete specificaties of een uitleg met eigen data beantwoordt vaak meer vragen beter dan een dun, eenzijdig lijstje dat vooral bestaat om geciteerd te worden.

Lijstjes zijn niet waardeloos. Een analyse van Wix Studio van ruim 1 miljoen citaties laat zien dat lijstjes met 21,9% het grootste losse format zijn. Bij koopgerichte vragen loopt dat op tot 40,9%. Maar 80,9% daarvan staat op externe sites, niet op de site van het merk zelf. Een top 10 op je eigen site waarin je jezelf op één zet, levert dus weinig op.

Wat jij hiermee doet: zie AI-optimalisatie niet als een opmaakkwestie. Maak je bestaande pagina's vollediger en bruikbaarder:

• Beantwoord de vragen die je klanten echt stellen, ook de specifieke.
• Voeg concrete details toe, zoals specificaties, voorwaarden en doorlooptijden.
• Gebruik eigen data en ervaring die nergens anders te vinden is.
• Schrijf vanuit expertise, met een eigen standpunt waar dat past.

Dat is hetzelfde werk dat ook je SEO-posities en conversie verbetert. Je doet het dus niet alleen voor AI.

3. Ghost citations: geciteerd worden is niet hetzelfde als genoemd worden

Ook als je de juiste citaties binnenhaalt, zit er een addertje onder het gras. Volgens NP Digital noemt tot 75% van de AI-antwoorden die een van jouw pagina's citeren, je merknaam niet in het antwoord zelf. Dit heet een ghost citation.

Semrush komt in een eigen onderzoek op 61,7%. De verschillen per platform zijn groot. ChatGPT citeert in 87% van de gevallen een bron, maar noemt het merk in slechts 20,7%. Gemini doet het omgekeerde: het noemt vaak merken, maar citeert zelden. Nederland hoort bij de landen waar AI-antwoorden het minst vaak een merk noemen (18 tot 22%).

Het model gebruikt je content, je onderzoek en je cijfers. Maar tenzij iemand de bronvermelding bekijkt of erop klikt, legt de gebruiker geen verband met jouw merk. De gebruiker heeft er profijt van, maar jij krijgt de erkenning niet. Een stijgend aantal citaties zegt op zichzelf dus weinig.

Wat jij hiermee doet: pas je rapportage aan. Kijk niet alleen naar het aantal citaties, maar ook naar zichtbaarheid en share of voice ten opzichte van concurrenten. Gebruik citaties als vroege indicator en check of daarna ook het volgende beweegt:

• hoe vaak je merk genoemd wordt in AI-antwoorden;
• zoekopdrachten op je merknaam;
• direct verkeer;
• verkeer vanuit AI-platforms.

Beweegt daar niets, dan werken die citaties waarschijnlijk niet voor jou.

4. Bij koopintentie citeert AI vooral anderen

Bij vragen met een duidelijke koopintentie, zoals prijsvergelijkingen of "beste X voor Y", gaat volgens NP Digital 82% van de citaties naar externe bronnen. Eigen pagina's van merken zijn goed voor slechts 3%. Bij informatieve en navigatievragen ligt dat aandeel hoger, tot 13%.

Onderzoek van Yext lijkt dit tegen te spreken: daar komt 86% van de citaties uit bronnen die merken zelf beheren. Yext telt bedrijfsvermeldingen in online gidsen en kaarten (zoals Yelp) ook mee als eigen bron, en kijkt vooral naar lokale vragen. Voor een webshop of B2B-dienst met koopgerichte vragen ligt het zwaartepunt bij externe bronnen.

Toch is eigen content niet minder waard. Wordt je eigen content wél geciteerd, dan ligt je AI-zichtbaarheid 5 keer hoger. Eigen citaties blijven ook 3 tot 9 keer langer staan dan citaties op externe bronnen. Die externe citaties verdwijnen snel: tot 58% komt na de eerste keer nooit meer terug.

Wat jij hiermee doet: blijf investeren in eigen content en richt je op de vraagtypes waarvoor je nu al geciteerd wordt. Zet daarnaast een deel van je digital PR-budget in op koopgerichte onderwerpen: vergelijkingen, categorie-overzichten en "beste X voor Y"-artikelen op externe sites. Doorlopende aandacht in die hoek levert meer op dan één grote PR-actie per jaar.

5. Reddit of YouTube? Het hangt af van wat je meet

Reddit geldt als dé bron voor AI-zichtbaarheid, maar volgens NP Digital levert YouTube meer op. Allebei kloppen ze, want ze meten iets anders.

Hoe vaak een bron geciteerd wordt. In onderzoek van Peec AI naar 30 miljoen bronnen is Reddit over alle platforms samen de meest geciteerde bron, met YouTube op twee. Per platform verschilt dat:

Platform	Meest geciteerd	Tweede
Google AI Overviews	YouTube	Reddit
Google AI Mode	YouTube	Reddit
Gemini	Reddit	YouTube
Perplexity	Reddit	YouTube
ChatGPT	Wikipedia	Reddit

Hoeveel een vermelding oplevert. NP Digital meet hoeveel de AI-zichtbaarheid van een merk stijgt als een bron het merk citeert. Dan scoort YouTube het hoogst (2,8x), voor LinkedIn (2,7x), Reddit (2,4x), G2 (1,9x) en Gartner (1,6x). Ahrefs vond bij 75.000 merken hetzelfde patroon. Vermeldingen op YouTube hangen sterker samen met AI-zichtbaarheid (correlatie 0,737) dan welke andere factor ook, ook in ChatGPT.

Reddit is minder stabiel. Volgens Promptwatch zakte Reddits aandeel in ChatGPT-citaties in augustus 2026 van 3,83% naar 0,52%. In Google AI Overviews bleef het vrijwel gelijk. OpenAI heeft niet uitgelegd wat er veranderde, en Promptwatch sluit een meetfout niet uit. YouTube groeit juist. Volgens Goodie AI steeg het aandeel van YouTube binnen de citaties van social platforms van 18,9% naar 39,2% tussen augustus en december 2025. Het aandeel van Reddit daalde in die periode van 44,2% naar 20,3%.

Wat jij hiermee doet: kies niet blind voor één kanaal, maar kijk naar het type vraag:

• Reddit werkt voor vragen naar ervaringen, meningen en oplossingen voor problemen, en is sterk in Perplexity.
• YouTube werkt voor how-to- en productvragen, en is sterk in Google AI Overviews en AI Mode.

Wil je één kanaal voor de lange termijn, dan is YouTube de stabielere keuze. Zorg voor volledige transcripties en beschrijvende titels, en noem je merk consequent in de video. Begin er alleen aan als je het volhoudt.

6. Schommelingen liggen vaker aan je merk dan aan het platform

Springt je AI-zichtbaarheid week op week op en neer? Volgens NP Digital ligt dat vaker aan het merk dan aan ChatGPT of Gemini: de volatiliteit per platform ligt tussen 0,08 en 0,32, per merk tussen 0,04 en 1,00. De stabielste merken behandelen hun onderwerpen diepgaand en worden vaak genoemd op externe bronnen. Check bij grote schommelingen dus waar je content dun is en of AI-modellen duidelijk weten wie je bent en wat je doet.

Veelgestelde vragen over vindbaarheid in AI-zoekmachines

Wat is een ghost citation? Een ghost citation is een AI-antwoord dat jouw pagina als bron gebruikt, maar je merknaam niet noemt. Volgens Semrush geldt dat voor 61,7% van de citaties, volgens NP Digital voor tot 75%.

Is Reddit of YouTube belangrijker voor AI-zichtbaarheid? Reddit wordt over alle platforms samen het vaakst geciteerd. YouTube levert per vermelding meer zichtbaarheid op, is de nummer 1 in Google AI Overviews en AI Mode, en is stabieler dan Reddit.

Helpen positieve reviews om vaker in ChatGPT te verschijnen? Niet direct. Op ChatGPT, AI Mode, Gemini, Copilot en Grok leidt positief sentiment niet tot meer citaties. Hoe vaak en hoe uitgebreid er over je merk geschreven wordt, telt zwaarder.

Welke content citeren AI-zoekmachines het vaakst? Gewone, grondige pagina's zijn goed voor 64% van de citaties. Denk aan productpagina's en uitgebreide uitleg. Lijstjes werken vooral bij koopgerichte vragen, en dan vooral op externe sites.

Conclusie: de basis telt nog steeds

Er is geen trucje om vindbaar te worden in AI-zoekmachines. De data wijst naar hetzelfde als waar goede SEO altijd om draaide: content die vragen echt beantwoordt, autoriteit buiten je eigen site en meten wat ertoe doet. Begin met drie dingen:

1. Maak je belangrijkste pagina's vollediger, met eigen data en concrete antwoorden.
2. Meet share of voice en merkvermeldingen, niet alleen citaties.
3. Zorg dat er buiten je eigen site over je merk geschreven wordt, op YouTube en op de plekken waar jouw doelgroep vragen stelt.

Wil je weten hoe zichtbaar jouw merk nu is in ChatGPT, Gemini en Google AI Mode? Bekijk onze GEO-aanpak of neem contact met ons op.